Makale

Siber Cinsiyetçilik Bağlamında Küfürlerde Kadın Bedeni

0

Kadınlara yönelik dijital şiddet, diğer şiddet türleri kadar kadınları mağdur etmektedir. Gündelik hayatın hemen her aşamasında sıkça karşılaşılan durumlar dijital ortamlarda da vuku bulmaktadır. Kadınlara yönelik çünkü mağdur olan, şiddete uğrayan erkek olsa da kadın bedeni üzerinden dijital ortamlarda tehdit, küfür ,hakaretler sarf etmektedir. İki erkek arasında geçen olay taraflardan biri diğerini direk hedef almıyor, hedef aldığı kişinin yakını olan kadın ve kadın bedeni. Bu yüzden kadınlar mağdur. Dil erkeklere bu hakkı tanıyor ve kuşkusuz dili şekillendiren eşitsiz ve ayrımcı toplumsal öğretilmişlikler. Dijital ortamda şiddete maruz bırakmak gerçek hayattakine göre daha kolay. Çünkü fail kimliğini saklayabiliyor bunu farklı hesaplar üzerinden sahte kimliklerle yapabilmektedir. Birçok araştırmada erkeklerinde dijital şiddete maruz kaldığı belirtilmektedir. Ancak erkekler; siyasi tercih, cinsel seçim, mezhep ve ırk ve mülteci olmalarından kaynaklı dijital şiddete maruz kalmaktadır. Aynı durum kadınlar için de geçerli olmakta ve ikinci kez mağdur olmaktadırlar. Şöyle ki hem yukarıda saydığımız nedenler bir de kadın olmalarından dolayı. Üstelik erkekler şiddete uğrarken hedef kendisi değil yakını olan kadın oluyor. Bunlara değindikten sonra küfür, argo ve dille olan ilişkisine cinsiyetçiliğin yaygınlaşan internet kullanımı ile dijital ortamlarda tezahürünü bulan haline yani siber cinsiyetçiliğe kısaca değinmek istiyorum. Küfür iki anlam içermekte, ilk anlamı ameli yok denen söz ve davranışlar, ikincisi ise; sövme, sövmek için kullanılan söz. Küfür sosyal bir ortamda hakaret edici, uygunsuz, onur kırıcı, aşağılayıcı ve kabul edilemez bir durumdur. Günümüzde küfür dilin bir parçası haline gelmiştir. Küfür erkeklerin bir araya geldiklerinde edilmesi gerekir küfür etmeyen silik kalır. Küfür kelimelerinin saldırgan yapıda olduğu bilinmektedir. Küfür hemen her toplumda kullanılmaktadır. Argo ise; Fransızca “argot” olarak yazılan kökeni XVII. yüzyıla dayanan bir kelimedir. Argoda tıpkı küfür gibi her toplumda  kullanılmaktadır. Bununla beraber toplumdan topluma değişik yapılarda o toplumu yansıtan bir iletişim kurma biçimidir. Argo kelimeler bünyesinde kültürel ve sosyal çıkarımlar barındırır(Çiçek ve Yağbasan , 2019,s.16).

Dil bir cinsellik, cezalandırma ve şiddet aracı haline dönüşebilmektedir. Dijital ortamlar taciz ve tecavüz ortamına dönüşebilmektedir. Cezalandıran erkek, erkeklik oluyor her defasında, kadınların küfür ve argo kullanımı, içerdiği kelimeler bakımından bunu gösteriyor. Küfür edilirken mahrem ve kutsal olan, sakınılan hedef alınmaktadır. Mahrem ve kutsal olan annelik, kadının bekâreti, kadının cinselliği, kadın bedeninin uzuvları gibi. Mahrem ve kutsalın cinsiyet eşitsizliğiyle olan yakın ilişkisi üzerinde durmamız gereken asıl konudur. Çünkü cinsiyet eşitsizliği mahrem ve kutsal üzerinden toplumsallaşma eğilimindedir. Bunlar birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. Küfür toplumsal yaşam alanlarını erkeklik üzerinden düzenlemekte ve kurmaktadır. https://www.academia.edu/11.340.426/Dillere_D%C3%BC%C5%9Fmek_K%C3%BCf%C3%BCr_Kad%C4%B1nl%C4%B1k_ve_Erkeklik 

Bu sebeple siber cinsiyetçilik gündeme gelmektedir. Cinsiyetçilik gündelik hayata etki ettiği kadar siber alana da etki etmektedir. Dijital alanın yaygınlaşması ve artık salgın koşullarında öğrendik ki birçok iş yapabilme, görebilme dijital ortamlarda gerçekleşmektedir. Bu durumun ise dışında kalmak, izole olmak nerdeyse olanaksız gözükmektedir. Bu sebeple birçok kadın gerçek hayatta maruz aldığı eşitsizliğe dijital ortamlarda da maruz kalmaktadır. İnternetin her an her yerde kullanılabilmesinden sürekli izlenme ve denetime maruz bırakılmaktadır. Kadınlar dijital ortamlarda var olurken korku ve endişe duymaktadırlar. Kendilerini çevrimiçi olmaktan alıkoymaya ve bunu iradeleri dışında yapmaktadırlar. Aksi durumlarda tehdit, küfür ve argo sözlere maruz kalmaktadırlar. Tam da burada siber cinsiyetçilik tezahür etmektedir. Sıkça karşılaşılan küfür, argo ve tehdit içerikli kelimeler dijital ortamlarda yaygın olduğu görülmekte ve birçok kadını bu duruma maruz bırakmaktadır. Günümüzde insanlar arası iletişim bir parçası haline gelen sanal ortamda da küfürler yaygın hale gelmiş durumda. Cinsiyetçi erkek zorbalığı küfürle yeniden üretiliyor. Küfür tahakkümcü erkek bakış açısının bilinçaltındaki sarsılmaz yerini daha sağlamlaştırıyor.  (https://w ww.evrensel.net/yazi/30567/tiksinmeyen-var-mi

Dijital ortamlarda şiddete uğrayan elbette sadece kadınlar değil, şiddeti besleyen ayrımcılık ve eşitsizlik olması bakımından kadınlar daha çok mağdur olmaktadır. Kadınlar dijital ortamlarda, cinsiyetlerine, cinsiyet kimliklerine, güvenliklere yönelik saldırılara maruz kalmaktadır. Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddet kadına yönelik ayrımcılığın bir tezahürüdür. Kadına yönelik dijital şiddet ve bu durumun sanal ortamlarda yaşanıyor olması daha az etkilememekle beraber faile daha çok yaptırım olanağı sağlıyor. İnternetin her an ve her yerden bağlanabilme olanağı bu durumu kolaylaştırıyor. Kadınlar uğradıkları dijital şiddette daha az üzülmüyor. Her an korku duyuyor, güvenlik endişesi yaşıyor, utanıyor ve utandırılıyor. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden kaynaklı kadınlar şiddete uğruyor bu şiddet türüne bir yenisi da eklenmiş durumda: dijital şiddet. Gerçek hayatta şiddetin farklı biçimlerine maruz kalan kadınlar şimdilerde dijital ortamlarda da şiddete uğruyor. Çevrimiçi şiddet kadına yönelik şiddetin devamı durumdadır. Eşitsizlik ve cinsiyetçilik dijital ortamlarda yansımaktadır. Dijital şiddet sanal şiddet, sanal zorbalık, siber zorbalık, siber şiddet gibi kavramlarla karşımıza çıkmakta ve diğer şiddet türleri kadar kadınları mağdur etmektedir. Erkekleri ve çocukları da mağdur ettiği bilinse de köken itibariyle ayrımcılıktan ve eşitsizlikten kaynaklandığı için kadınların maruz kaldığı şiddet oranı fazladır. https://www.tbid.org.tr/wp-content/uploads/2019/12/Cinsiyet%C3%A7i-Dijital-%C5%9Eiddetle-M%C3%BCcadele-Rehberi-T%C3%BCrk%C3%A7e-%C4%B0ngilizce.pdf    

Küfür toplumdan topluma değişir ve şekillenir. Ancak kadın cinselliğinin pasifliği ve erkek cinselliğinin aktifliği ortak noktalarıdır. Kadın bedeni aşağılanan taraf olur. Küfür karşısındaki kişiyi itibarsızlaştırmak, aşağılamak, küçük düşürmek için kullanılır. Kadın bedeni kullanılarak edilir. Küfürler sarf edilirken kadın bedeni değersizleştirilir. Bu şekilde toplumsal cinsiyet rolleri hem yeniden üretilir, hem de güçlenir. Küfrün, kökeninde ataerki ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği bulunmaktadır.

Kadınların erkeklere oranla şiddete uğrama olasılığı daha yüksek. Birçok çalışmada ortaya konduğu üzere kadınların dijital şiddete uğrama olasılığı da buna dâhil. Ancak dijital şiddete maruz kalan kadınlar ağırlıkta olmak üzere erkeklerde maruz kalmakta. Dijital şiddet hem kadınları hem erkekleri mağdur etmektedir. Dijital şiddet kendini ısrarlı takip, konum paylaşma, çevrimiçi olma durumu, sürekli gelen mail, mesaj şifre paylaşma, fotoğraf video göndermek, cinsel içeriğe sahip mesajlaşmanın paylaşılması tehdidi, intikam pornografisi, herhangi bir kamera aracılığıyla kadınların kıyafetlerinin altından fotoğraf ve video çekilip paylaşma tehdidi, cinsel içeriğe sahip fotoğraf ve videoların yakınlarla paylaşılması tehdidi, kişinin sosyal medya iletişimini kontrol edip sınırlamaya çalışmak şeklinde gösterebilir. Dahası bunu yapan kişi saygın, tanınmış birisi ise direk mağduru suçlamak kendisinin yapmayacağını iddia etmek. Bununla da bitmiyor dijital şiddet çeşitleri birde mağdurun hak ettiğini başta rıza gösterdiğini iddia etmek. Çeşitleri bu kadar fazla olan bir şiddet alanı kadınları olduğu kadar erkekleri de mağdur ettiğini vurgulamıştık yukarıda. Yalnız birtakım farklılıklarla. Dijital şiddet mağduru erkek olduğunda ve hatta karşı tarafta erkek olduğu durumlarda farklılık kendini gösteriyor. Erkekler birbirlerini sanal ortamda tehdit ederken, hakaret ederken, küfür ederken ve şantaj konusu gündeme geldiğinde karşı tarafı hedef almıyor. Hedef alınan, şiddete maruz kalan, erkeğin yakınınındaki kadınlar oluyor. Küfrün odağı haline kadın geliyor. Kadın ve kadın bedeni… Birçok erkek küfür etmeyi  “erkeklik” sayıyor. Bunu yaparken muhatabını değil onun annesini, kardeşini, kızını hedef alıyor. Kadın bedeni küfrün odağı haline geliyor. Kadın cinselliğinin pasifliği üzerinden yüklenerek kadını aşağılıyor. Erkek cinselliği yüceltilip, erkekliğe dair haline getiriliyor. Küfür cinsiyet eşitsizliğini güçlendiren bir araç oluyor. Küfrün içeriğini cinsiyetçilik ve erkek egemen bakış açısı biçimlendiriyor. Cinsiyetçi argo ve küfür dili kadın bedeninin aşağılanması şeklinde kendini şekillendiriyor. Argo ve küfür dili insan bedeni, ırk, etnik köken, mezhep, hayvan bedeni üzerinden bir aşağılama aracı haline geliyor. Burada insan bedeninden kast edilen kadın bedeni. Küfürler sarf edilirken kadın bedeni aşağılanıyor.Kadın küfür nesnesi haline geliyor. Küfür şiddeti cinsel şiddeti besleyen bir işleve sahip. Erkeğe sinir boşaltılırken yine erkeğin annesine kardeşine doğru küfürler ediliyor. Ataerkil ve cinsiyetçi bir koşullanma olduğunu gösteriyor. Erkek küfür ederken kendisine pay çıkarıp yüceltebilir kadın bedeni ise ters eğilim gösteriyor. Cinsiyetçi küfürler erkek egemen zihniyetin dilidir. Kadınlar gündelik hayatlarının her aşamasında sistematik olarak küfür ve tacize maruz kalmaktadır. Erkeklik erkek olma hali kültürel ve toplumsal alışkanlıklar bütünü olarak karşımıza çıkar. Erkeklik hem erkekler arasında hem de kadınlar ve erkekler arasındaki güç şekillerinin bir biçimidir. 

Dijital ortamlarda kadınlara yönelik siber cinsiyetçilik ön plana çıkmaktadır. Siber zorbalık, siber taciz, siber cinsiyetçilik kadınlara gerçek hayatta olduğu kadar, dijital ortamlarda da mağdur etmektedir. Siber cinsiyetçilik toplumsal cinsiyete dayanmaktadır. Diğer cinsiyet kimliklerini de hedef haline getirse de kadınlara daha çok hedef almakta demek yanlış olmaz. Diğer şiddet türlerinden ayrılması cinsiyet kimliğini hedef almasındandır. Siber cinsiyetçilik, cinsiyetçi bir söylem geliştirmektedir. Kadınlar gündelik hayatta karşılaştıkları cinsiyetçi söylem ve eylemlere dijital ortamlarda da maruz bırakılmaktadır. Kadınların dijital ortamlarda gündelik hayatta olduğu kadar küfür ve argo söze maruz bırakılmaktadır. Dijital ortamlar aracılığıyla gelen tehdit, tacizler kadının bedeni ve cinselliğini hedef almaktadır. Kadınlar bu yüzden dijital ortamlarda tıpkı gerçek hayatta olduğu gibi korkarak hareket etmekte, tedirgin olmaktadır. Yapılan araştırmalarda çevrimiçi ortamın cinsiyet eşitsizliğini teşvik ettiği ortaya konmaktadır. Sosyal medya internet kullanımın yaygınlaşmasıyla sosyal medya kamusal alan haline dönüşmektedir. Twitter, Facebook, Instagram, sohbet odaları, oyunlar vb. üzerinden insanlar birçok amaç için bir araya gelmektedir. Kadınlar maruz bırakıldıkları dijital şiddet yüzünden uzak durmaya çalışmakta, çevrimiçi oldukları sürece tedirgin olmaktadırlar. Bu sebeple siber cinsiyetçilik baş göstermektedir. Cinsiyetçilik dile de yansımaktadır. Öyle ki küfür ve argo kullanımı kadını, kadın bedenini hedef almaktadır. Kadınlar çevrimiçi tehdit ve tacizlerle karşılaşmaktadır. İnternete bağlanma istenilen her an ve her yerden ulaşım olanağı sağlasa da kadınların hayatını kâbusa çevirebiliyor. Sürekli denetim ve izleme mekanizması haline dönüşebilmektedir.

KAYNAKÇA 

Çiçek, A. ve Mustafa Yağbasan. (2019) .Küfür Ve Argonun Gündelik İletişimdeki Yeri Üniversite Öğrencileri Özelinde Bir Alan Araştırması, Akdeniz İletişim Dergisi, Aralık (32), 13-37

Özyazanlar, M.(2012) .Tiksinmeyen Var mı? Evrensel ,(9 Haziran).

Dirini, Ş.N. Temur, N.Ahi, Ş. ve Uyanık, Ş.(2019).Cinsiyetçi Dijital Şiddetle Mücadele Rehberi, 5-30 

Tüzin, D.(2010).Farklı Kültürel Ortamlarda Üretilen Anlatılarda Kadın Algısı, Milli Folklor Dergisi, 11 (88), 71-76 

Yaşar. M.R.(2017). İki Şiddet Arasında Kadın, Akademik Matbuat, 1 (1),1-20

Zengin. A.(2015 ).Dillere Düşmek: Kadınlık ve Erkeklik,  Evrensel Kültür, 82-83

Emine Kantar
Yerel Yönetimler, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, İş Sağlığı ve Güvenliği bölümlerinden mezun oldum. Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalında yüksek lisans yapıyorum, şu an tez aşamasındayım. Tez konum kadına yönelik dijital şiddet. Kadın çalışmaları alanında araştırma yapıyor çalışma yürütüyorum. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi eğitimi alırken kadın inisiyatifi içerisinde yer aldım. Toplumsal cinsiyet ve kadın çalışmaları alanına ilgi duyuyorum.

    Sert Gerçeklik: Sanal Deneyimle Davranış Değişikliği Mümkün Mü?

    Önceki Yazı

    İlginizi Çekebilir

    Yorumlar

    Yorum Yap

    More in Makale